سؤالات ادبيات  فارسي (1)                                                     به نام خدا           دبيرستان                       دي ماه          

  نام و نام خانوادگي:                                         نام دبير:                               نام كلاس:                            وقت 75 دقيقه   

            متن سؤال + نمره

           الف ) خود آزمايي : (4)          ( هر سؤال 5/. نمره )

1

كدام ويژگي اشعار حماسي دربيت مقابل ديده مي شود.« چو يك سال شد همچو يك   سال بود /  برش چون بر رستم زال بود»

2

در مصراع مقابل « پادر رکاب نهادن »  یعنی چه ؟  « بنه پا در رکاب ای خسرو گرون وقار من »

3

در سخن «انگشتري به من داد تا چون تورا پيش وي ببرم از عهده ي كار من بيرون آيد.» بخش معيّن شده چه معنايي دارد؟

4

در بيت مقابل منظور از گوهر اوّل و گوهر دوم چيست ؟ « آمد آورد پيش خير فراز  /  گفت گوهر به گوهر آمد باز »

5

با توجّه به داستان « طوطی و بقال » چرا قیاس طوطی خنده آور بود ؟ 

6

نويسنده ي  درس « گل هايي كه در نسيم آزادي مي شكفد » كدام واقعه ي دوران ما را به شعر مانند كرده است؟

7

در عبارت « گرچه گاهي شهابي چند / مشق هاي شب آسمان را / زود خط مي زد و محو مي شد » منظور از شهاب چيست؟

8

عبارت « در معركه ي قلوب مجاهدان خدا ، آرامشي كه حاصل ايمان است ، حكومت دارد »به كدام آيه ي قرآني اشاره دارد؟

          ب) درك مطلب: (4 )               هر سؤال 5/. نمره

1

مصراع مقابل بيانگر كدام خصلت سهراب است؟   «چو شيري كه بر پيش آهو گذشت »

2

«سر مهتري زير گرد آوردن » چه مفهومي دارد ؟

3

در بيت زير منظور از «كشتن چراغ » چيست ؟

«در چراغ دو چشم او زد تيغ                                نامدش كشتن چراغ دريغ »

4

مولوي در بيت زير چرا توصیه می کند با هرکسی نمی توان دوستی کرد؟

«چون بسی ابلیس آدم روی هست       پس به هر دستی نشاید داد دست »

       باتوجّه به متن زير به سؤالات 5 تا 8 پاسخ دهيد.(معني كردن متن نياز نيست)

       «باز در آن هواي مه آلود / پاك كن هايي از ابر تيره / خطّ خورشيد را پاك مي كرد / ناگهان نوري از شرق تابيد / خون خورشيد  /                    

    آتشي در شفق زد / مردي از شرق برخاست / آسمان را ورق زد . »

5

هواي مه آلود به چه چيزي در دوران پيش از انقلاب اشاره دارد ؟

6

منظور از عبارت« نوري از شرق تابيد » چيست ؟

7

يك نمونه تشخيص ( جانبخشي ) در عبارت معيّن كنيد .

8

آسمان را ورق زد چه مفهومي دارد ؟

     پ )معناي لغات معيّن شده را بر اساس متني كه در آن قرار دارد بنويسد .(هر لغت 25/0 )

1- ور ايدون كه آيد زاختر پسر(                                          ) ، (                                                        )

2-جلباب به روي مهد فرو گذاشته(                                          ) ،    (                                                     )

3-توانگر با اين همه مال و منال دختر خود را به مفلسي چون او نخواهد داد.(                               ) ،  (                                )

 4-مرا مشّاطه ي صبح و زينت بخش رياحين و ازهار مي نامند.(                                      ) ، (                                               )

     ج )اشعار زير را كامل كنيد .

                    1-گفتم غم تو دارم ، گفتا غمت………                                   گفتم كه ماه من شو ، گفتا اگر……… 5/0

                   2-چون برسي به كوي ما خامشي است خوي                                           …………………………5/0

ادامه ی سوالات در صفحه ی دوم

 

 

گروه ادبیّات استان همدان

 

 

سؤالات ادبيات  فارسي (1)                                                     به نام خدا           دبيرستان                       دي ماه          

  نام و نام خانوادگي:                            نام دبير:                           نام كلاس:                      وقت 75 دقيقه    صفحه 2

پ)معني و مفهوم اشعار و عبارات زير را به نثر ساده و روان بنويسيد .

1

در اين كار تعبيه اي است . 25/0

2

معني بخش معيّن شده را بنويسيد . «قطران بر خود گرفت كه اين كار را بكند . » 25/0

3

آتشم را بكش به آبي خوش .25/0

4

جواني ، تازه پشت لبش سبز شده است .25/0

5

جهان را بلندي و پستي تويي .5/0

6

از آن پس بسازيد سهراب را                       ببنديد يك شب بر او خواب را 5/0

7

مقبل آن كس كز خداي گيرد پشت .5/0

8

اي خدا اي فضل تو حاجت روا                        با تو ياد هيچ كس نبود روا75/0

9

گاوكوهي و بز خرگوش زفت                      يافتند و كار ايشان پيش رفت75/0

10

خرامان بشد سوي آب روان                       چنان چون شده باز جويد روان(1)

11

پروردگارا ، قدرتي بخشا تا روح خود را از تعلّق به جيفه هاي ناچيز روزگار بي نياز كنم . (1)

ت ) درآمد ها (هر سؤال 5/0 نمره )

1

شعر نيمايي علاوه بر وزن و  گاهي قافيه چه تفاوت مهمّ دیگری با اشعار سنّتی  دارد؟

2

« تمثيل » را تعريف كنيد.

3

در بيت زير دو آرايه وجود دارد آن دو را فقط نام ببريد.

                               «شر كه آن ديد دشنه باز گشاد                          پيش آن خاك تشنه رفت چو باد»

4

اگر شكل هندسي مقابل نشانگر قالب قطعه باشد محل قافيه را در آن معيّن نماييد.   

              ـــــــــــــــــــ                  ـــــــــــــــــــ

              ـــــــــــــــــــ                 ـــــــــــــــــــ

5

آثار مقابل از كيستند ؟ «مثل چشمه مثل رود » (‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌                                ) « سمك عيّار »(                                            )

6

مولانا «مثنوي» خود را در چند بيت و چند دفتر فراهم آورده است ؟

با آرزوی توفیق  ،  نعیم حق شناس دبیر دبیرستان های  همدان

 

کاری از گروه ادبیات استان همدان  -   حسین ایاضی  -  نعیم حق شناس