گروه ادبیات استان همدان

تقويم ادبي ماه بهمن

1 بهمن 1343 هجري شمسي – نظام وفا متخلص به وفا از شاعران و آزادي خواهان ايراني درگذشت . او در بيدگل كاشان به دنيا آمد و تحصيلاتش را در اصفهان آغاز كرد و پس از اتمام دوره ي صرف و نحو و مقدمات همچنين معاني و بيان و بديع ادبيات فارسي و عربي ،فقه و اصول و كلام را آموخت . نظام وفا مدتي در حوزه ي علميه ي قم و مدتي در تهران تحصيل كرد و در اين مدت زبان فرانسوي را به طور كامل آموخت . نظام وفا در تهران به آزاديخواهان پيوست و زماني كه محمدعلي شاه مجلس را به توپ بست همراه با آزاديخواهان از مجلس دفاع كرد . نظام وفا پس از كناره گيري از سياست به تدريس پرداخت . او شاعري شوريده حال بود و رنج ها و مصائبي كه متحمل شده بود در سروده هايش به خوبي مشهود است . نظام وفا از استادان نيما يوشيج بود .نيما بخشي از منظومه ي زيباي خود به نام افسانه را به وي تقديم كرده است .معراج دل و حديث دل از آثار نظام وفا به شمار مي روند.

6 بهمن 1355 هجري شمسي- مجتبي مينوي محقق اديب و استاد دانشگاه بدرود حيات گفت استاد مينوي در تهران زاده شد و بعد از فارغ التحصيلي از دارالمعلمين عالي تهران كار ادبي و فرهنگي خود را با معلمي آغاز كرد . مرحوم مينوي پس از تحصيلات افزون بر انتشار كتاب پانزده گفتار كه مجموعه اي از مقالات تحقيقي اوست متون زيادي را از آثار قديم تصحيح كرده است .استاد مينوي كتابخانه ي نفيس و ارزشمند خود را به بنياد شاهنامه اهدا كرد . اين بنياد هم اكنون بخشي از سازمان مطالعات و تحقيقات فرهنگي است .

8 بهمن (28 ژانويه 1881ميلادي)- داستايفسكي نويسنده بلندپايه ي روس در 59 سالگي جهان را بدرود گفت . پدر وي پزشك ارتش بود اما داستايفسكي چون از ارتش بيزار بود به ادبيات پيوست . بعد از چند سال نبوغ خود را در عرصه ي ادبيات آشكار كرد . آثاري چون آزردگان، خاطرات خانه ي اموات ،جنايت ومكافات پديد آورد كه شهرت جهاني براي او به ارمغان آورد .

9 بهمن (1900 ميلادي)-آنتوان اگزوپري ديده به جهان گشود . ابتدا به ترجمه ي كتب ادبي روي آورد و در آغاز كار در سال 1912« ژول سزار» را از زبان لاتين به فرانسه ترجمه كرد . او به دليل علاقه مندي بسيار به پرواز آرزو داشت كه خلبان شود و بيشتر اوقات به همين دليل از مدرسه فرار مي كرد تا پرواز هواپيماها را تماشا كند . وي پس از طي تحصيلات مقدماتي وارد دانشكده ي نظام شد و توانست در سال 1922 پرواز كند . وي در سال 1926 ميلادي رمان «خلبان» را منتشر كرد . همين رمان باعث افزايش محبوبيت او در ميان عامه مردم شد . وي پس از آن در اين حوزه به تحرير رمان هاي چندي همت گمارد كه خلبان كه از ميان آنها مي توان به« پيك جنوب» ، «پرواز شبانه» ، «خلبان جنگي» ،«سرزمين آدم ها»،« قلعه زنداني شن » و «مانون» اشاره كرد . اگزوپري در سي و يكم ژوئيه 1944 بر اثر يك سانحه درگذشت .« شازده كوچولو» مهم ترين رمان اگزوپري است . وي در اين رمان زيبا و شاعرانه وصف انساني را پيش مي كشد كه در ميان جامعه دگرگون و پيشرفته سردرگم است . شازده كوچولوي ساده و بي غل و غش او با خروج از انزوا و حضور در ميان جامعه با اشكال مختلف زندگي و انسان هاي گوناگون روبه رو مي گردد . شازده كوچولوي اگزوپري نمونه يك انسان ساده و بي رياست كه روح پر از صداقت خود را در ميان عامه به نمايش مي گذارد.

11 بهمن – روزي كه گرشاسپ نامه پايان يافت . به نوشته تاريخ عمومي شعر و ادبيات (جهان)اسدي توسي شاعر ايراني گرشاسپ نامه را به سبك فردوسي در وصف يل و گردن فراز ملي عهد باستان و برخاسته از سيستان ،گرشاسپ، سي و يكم ژانويه سال 1065 ميلادي به پايان برد وي اين كار سنگين را به تشويق و كمك مالي حكمران وقت اران (جمهوري آذربايجان) انجام داده بود كه اين حكمران زرتشتي و از بازماندگان ساسانيان مي خواست كارهاي نياكان زنده و ماندگار بماند .

13 بهمن – تولد بزرگ علوي : بزرگ علوي پس از كسب تحصيلات اوليه براي ادامه تحصيل به آلمان رفت . وي پس از بازگشت به وطن به انديشه هاي ماركس تمايل پيدا كرد و به گروه ماركسيستي پنجاه و سه نفر تقي اراني پيوست . در شهريور 1320 و بر اثر اعلام عفو عمومي وي از زندان آزاد شد . وي پس از كودتاي 28 مرداد 1332 به اروپا رفت و در آنجا به فعاليت هاي ادبي خود ادامه داد . از او آثار زيبايي در حوزه ادبيات داستاني به جاي مانده است . «ديو ...ديو !» ،« چمدان »،« قرباني »،«عروس هزارداماد»،« تاريخچه اتاق من»، «سرباز سربي» ، «شيك پوش»،« داستان رقص مرگ »،«ورق پاره هاي زندان»،« نامه ها»،« گيله مرد »،« اجاره خانه »،«دز آشوب»،« يك زن خوشبخت »،«خائن آذر» ،«پنج دقيقه پس از دوازده » ،«چشمهايش »،«ياد دوست »،«پس از صفي عليشاه»،« يكه و تنها »،«مجموعه ميرزا »،«احسن القصص»،« در به در» و «موريانه »از جمله مهم ترين آثار اوست . وي همچنين دست به ترجمه هاي فراواني زده است كه از ميان آن ها مي توان به حماسه ملي ايران ،دوشيزه اورلئان، سفرنامه ازبك ها ،نخستين عشق، باغ آلبالو ،دوازده ماه و كسب و كار ميسيز وارن اشاره كرد . بزرگ علوي در آثار خود رئاليست بود و در اين مسير با حفظ خصوصيات نوشته هاي رئاليست هاي اروپايي سعي مي كرد تصويري واقعي از اشيا و وقايع پيراموني خود ارائه دهد . چشم هايش او هم اكنون نيز از پرطرفدارترين داستان هاي ايراني است .

13 بهمن – در سال 1882 ميلادي جيمز جويس نويسنده برجسته ايرلندي به دنيا آمد . وي در سال 1941 ميلادي دارفاني را وداع گفت .« اوليس »شاهكار ادبي اوست . «تصوير هنرمند در جواني»،« خواهرها» و «دوبليني ها» از ديگر آثار مشهور اويند . وي پس از انجام تحصيلات مقدماتي در مدرسه اي شبانه روزي وارد دانشگاه دوبلين شد و به تحصيل زبان هاي جديد پرداخت . جويس سپس براي تحصيل در رشته پزشكي به پاريس رفت . او در سال 1916 رمان دوبليني ها را به عنوان نخستين اثر بلند داستاني اش منتشر كرد . كتاب «اوليس» او سال ها به عنوان كتاب ضاله در جهان انگاشته مي شد و كمتر ناشري حاضر به چاپ آن بود . كتاب وي سرانجام در فوريه 1922 ميلادي در پاريس منتشر شد و بي درنگ در همه كشورهاي انگليسي زبان ممنوع اعلام شد . اين رمان بعدها در سال 1933 در آمريكا و در سال 1936 در انگليس اجازه ي انتشار يافت . جيمز جويس نام اين كتاب را از اوديسه اثر بزرگ هومر شاعر يوناني اخذ كرده است . وي با انتشار رمان اوليس شهرتي جهاني را از آن خود كرد .